Typica
Druga fundamentalna odmiana arabiki obok Bourbona. Czysta, słodka i elegancka filiżanka, ale bardzo niski plon i podatność na choroby.
Profil w filiżance: czysty słodki delikatny klasyczny
Typica to, obok Bourbona, druga odmiana stanowiąca genetyczny fundament większości uprawianej dziś arabiki. Jej droga wiodła z Jemenu przez Indie i Jawę aż do Ameryki, gdzie dała początek wielu lokalnym selekcjom. Choć dziś rzadziej spotykana w czystej formie, pozostaje przodkiem ogromnej części kawowego świata.
W filiżance Typica daje smak czysty, słodki i elegancki, często opisywany jako klasyczny i delikatny. Nie epatuje intensywnością - raczej subtelnością i dobrą równowagą. To odmiana o wysokim potencjale jakościowym, ale i o wymaganiach, które sprawiają, że jej uprawa bywa nieopłacalna na większą skalę.
Z danych WCR wynika, że Typica ma bardzo niski potencjał plonowania i jest podatna na rdzę liściastą oraz inne choroby. Najlepiej pokazuje się na dużych wysokościach. Spotkasz ją m.in. w Indonezji (jako stare drzewa), Peru i Meksyku, a jej pochodne to choćby jamajska Blue Mountain czy hawajska Kona.
W praktyce zakupowej czysta Typica to rzadkość i zwykle kosztuje powyżej standardu: jamajska Blue Mountain czy hawajska Kona, jej najsłynniejsze pochodne, osiągają ceny od 150 zł za 250 g w górę. Przystępniejszą lekcją tej genetyki są kawy z Peru (40-60 zł), gdzie Typica wciąż stanowi dużą część upraw.
Parz ją metodami, które szanują subtelność: Chemex albo Kalita z proporcją 1:16 i wodą 92-94°C. Najciekawsze porównanie to Typica obok Bourbona - dwie linie, które rozeszły się z Jemenu, w filiżance brzmią jak rodzeństwo o różnych temperamentach: Typica czyściej i delikatniej, Bourbon słodziej i pełniej.
Historia podatności Typiki na choroby ukształtowała pół mapy kawowego świata: to jej wrażliwość na rdzę wymusiła indyjskie selekcje typu Kent, a później całe programy hodowlane Ameryki Łacińskiej. W Indonezji przetrwała jako stare drzewa na Sumatrze, gdzie w obróbce wet-hulled brzmi zupełnie inaczej niż jej czyste, łagodne wcielenia z Ameryki - to dobre ćwiczenie na rozdzielanie wpływu kultywaru od wpływu obróbki.